KUALA LUMPUR, 13 Oktober: Ahli Parlimen Bandar Kuching, Dr Kelvin Yii menggesa kerajaan mengambil tindakan konkrit bagi menangani masalah jerebu rentas sempadan yang terus menjejaskan kesihatan, ekonomi dan pendidikan rakyat.
Ketika membahaskan isu itu di Dewan Rakyat hari ini, beliau berkata jerebu kini menjadi kecemasan tahunan, dengan Indeks Pencemaran Udara (IPU) di Serian melebihi 500 pada 4 September sehingga membawa kepada pengisytiharan darurat, manakala Kuching mencatatkan IPU 357 pada 1 September.
Beliau turut menyorot keadaan serius di Kalimantan Tengah apabila IPU mencecah 4,250 pada 7 Oktober. Katanya, zarah halus PM2.5 dalam jerebu boleh memasuki paru-paru dan aliran darah, memburukkan asma serta meningkatkan risiko serangan jantung dan strok.
Yii berkata kanak-kanak, warga emas dan wanita hamil merupakan antara golongan yang paling terdedah. Berdasarkan anggaran Berkeley Earth, pendedahan kepada PM2.5 di Serian ketika jerebu memuncak bersamaan dengan risiko merokok kira-kira 23 batang rokok sehari.
Dari segi ekonomi, kajian Universiti Kebangsaan Malaysia menganggarkan jerebu rentas sempadan menyebabkan Malaysia menanggung kerugian RM1.57 bilion melalui perbelanjaan kesihatan dan kehilangan pendapatan pada 2013 sahaja. Pekerja, perniagaan kecil serta sektor pelancongan dan penerbangan turut terjejas.
Pendidikan juga menerima kesan apabila 710 sekolah di Sarawak yang melibatkan kira-kira 238,000 murid ditutup serentak pada awal September. Yii berkata pembelajaran di rumah tidak dapat menggantikan sepenuhnya pembelajaran di bilik darjah, terutama bagi murid luar bandar yang mempunyai akses terhad kepada Internet atau peranti digital.
Beliau mencadangkan lima langkah utama, termasuk menggubal Akta Jerebu Rentas Sempadan, memastikan syarikat yang bertanggungjawab terhadap kebakaran dikenakan tindakan, memperkukuh kerjasama ASEAN, menyeragamkan prosedur penutupan sekolah serta menjalankan kajian menyeluruh mengenai kos kesihatan dan ekonomi akibat jerebu tahun ini.
Yii berkata cadangan undang-undang berkaitan jerebu telah dipersetujui secara prinsip sejak 2020 dan kerajaan perlu menetapkan garis masa yang jelas. Undang-undang itu juga perlu membolehkan tindakan diambil terhadap syarikat induk Malaysia yang mempunyai kaitan dengan kebakaran akibat operasi anak syarikat di luar negara.
Beliau menggesa Malaysia menggunakan kedudukannya sebagai negara pertama yang meratifikasi Perjanjian ASEAN mengenai Pencemaran Jerebu Rentas Sempadan pada 2002 untuk mendesak negara anggota berkongsi data titik panas, peta konsesi dan hasil siasatan secara lebih telus.
Dengan fenomena El Niño ‘super’ yang berkemungkinan berterusan sehingga Januari 2027, Yii memberi amaran bahawa kerajaan tidak boleh bergantung kepada musim monsun untuk membersihkan udara buat sementara waktu.
“Jerebu tidak mengenal sempadan. Akauntabiliti juga tidak sepatutnya mengenal sempadan,” katanya.
