PETRA JAYA , 13 Oktober: Dokumen sejarah berkaitan pembentukan Malaysia dan kedudukan Sarawak dalam Persekutuan perlu dipelihara bagi memastikan generasi akan datang memahami asas sejarah serta perkembangan hak negeri itu di bawah Perjanjian Malaysia 1963 (MA63).
Wilfred Yap Yau Sin (GPS-Kota Sentosa) berkata, pemeliharaan dokumen, perjanjian, rekod rasmi dan catatan sejarah berkaitan pembentukan Malaysia penting bagi membolehkan rakyat memahami keadaan serta pertimbangan yang membentuk hubungan perlembagaan dan politik antara Sarawak dengan Persekutuan.
Beliau berkata, usaha itu boleh diperkukuh menerusi pewujudan arkib peringatan di bawah Rang Undang-Undang (RUU) Perpustakaan Negeri Sarawak (Pindaan), 2026, yang dibahaskan pada persidangan Dewan Undangan Negeri (DUN), hari ini.
“Generasi akan datang mesti mempunyai akses kepada bukti sejarah yang boleh dipercayai untuk memahami keadaan ketika Malaysia dibentuk, pertimbangan pemimpin Sarawak pada masa itu serta perlindungan yang bertujuan menjaga kepentingan Sarawak dan rakyatnya,” katanya ketika membahaskan RUU berkenaan pada Persidangan DUN , di sini, hari ini.
Menurutnya, sejarah pembentukan Malaysia bukan sekadar peristiwa yang tercatat dalam buku sejarah, sebaliknya membentuk hubungan perlembagaan dan politik antara Sarawak dengan Persekutuan Malaysia yang terus relevan dalam perbincangan mengenai hak, autonomi dan pembangunan negeri ini.
Justeru, katanya, arkib peringatan yang diwujudkan perlu merangkumi dokumen sejarah, gambar, surat-menyurat, penerbitan rasmi serta rekod berkaitan sumbangan pemimpin terdahulu bagi membantu pelajar, penyelidik dan orang awam memahami asas pembentukan Malaysia.
Beliau berkata, pemahaman mengenai sejarah berkenaan perlu berasaskan fakta, dokumen sahih dan kerangka perlembagaan yang tepat, bukannya semata-mata bergantung pada catatan yang tidak lengkap atau maklumat yang belum disahkan.
“Kita tidak seharusnya melupakan sejarah atau membiarkan pemahaman mengenainya dibentuk semata-mata oleh catatan yang tidak lengkap, retorik politik atau maklumat yang disebarkan tanpa pengesahan sewajarnya,” katanya.
Wilfred berkata, pemeliharaan sejarah bukan bertujuan menghidupkan semula perpecahan lama, sebaliknya memperkukuh pemahaman masyarakat, menggalakkan perbincangan berasaskan fakta serta membina hubungan lebih matang antara Sarawak dengan Persekutuan.
Beliau menegaskan bahawa usaha memelihara sejarah perlu bergerak seiring dengan pembangunan negeri bagi memastikan rakyat memahami asal usul kedudukan Sarawak dan perjalanan yang membentuk keadaan hari ini.
Dalam perbahasan sama, Kennedy Chukpai Ugon (GPS-Murum), menekankan kepentingan memelihara warisan budaya serta sejarah masyarakat pribumi Sarawak, khususnya pengetahuan yang diwariskan secara lisan dari satu generasi kepada generasi berikutnya.
Beliau berkata, kepelbagaian etnik, bahasa, adat resam dan pengalaman sejarah masyarakat di negeri ini merupakan sebahagian daripada identiti bersama rakyat Sarawak yang perlu dipelihara untuk generasi akan datang.
Katanya, sebahagian besar pengetahuan sejarah dan budaya, khususnya dalam kalangan masyarakat pribumi di kawasan luar bandar serta pedalaman, masih diwariskan melalui tradisi lisan.
“Seiring berlalunya masa dan pemergian generasi tua, kita berisiko kehilangan pengetahuan serta ingatan sejarah yang amat bernilai dan mungkin tidak dapat dipulihkan semula,” katanya dalam ucapan perbahasan RUU berkenaan.
Sehubungan itu, Kennedy menggesa Perpustakaan Negeri Sarawak bekerjasama dengan pertubuhan kebudayaan, institusi pendidikan dan pemimpin masyarakat bagi mendokumentasikan serta memelihara pengetahuan berkenaan menggunakan teknologi pengarkiban dan pendigitalan moden.
Beliau turut menegaskan bahawa usaha itu perlu mengambil kira sensitiviti budaya serta hak adat masyarakat terbabit bagi memastikan proses pemeliharaan warisan dilaksanakan secara bertanggungjawab.
Selain pemeliharaan sejarah, Kennedy berkata, akses kepada ilmu dan maklumat juga perlu diperkukuh supaya penduduk di kawasan pedalaman tidak ketinggalan daripada menikmati kemudahan pendidikan dan sumber pengetahuan digital.
Katanya, kanak-kanak dan golongan muda di Murum, Belaga, Baram serta kawasan pedalaman lain perlu diberikan peluang yang sama untuk mengakses sumber pendidikan dan pengetahuan digital.
Kedua-dua pembahas menyokong usaha memperkukuh peranan Perpustakaan Negeri Sarawak sebagai institusi pemeliharaan warisan sejarah dan budaya, dengan Wilfred menekankan kepentingan rekod sejarah pembentukan Malaysia serta kedudukan Sarawak, manakala Kennedy memberi tumpuan kepada pemeliharaan identiti dan pengetahuan masyarakat pribumi.
Wilfred berkata, RUU berkenaan bukan sekadar berkaitan pemeliharaan masa lalu, tetapi juga usaha melengkapkan generasi akan datang dengan pengetahuan untuk memahami keadaan semasa dan membentuk masa depan Sarawak dengan lebih yakin.
Oleh Shahrul Qaizat
