HIJRAH merupakan satu konsep yang sangat penting dalam Islam. Apabila mendengar perkataan hijrah, ramai yang akan mengingati peristiwa perpindahan Nabi Muhammad SAW dan para sahabat dari Mekah ke Madinah.
Peristiwa tersebut bukan sahaja menjadi titik permulaan kepada pembentukan masyarakat Islam yang kuat, malah menjadi simbol perubahan ke arah kehidupan yang lebih baik.
Namun, dalam konteks kehidupan masa kini, hijrah tidak semestinya bermaksud berpindah tempat. Hijrah juga merujuk kepada perubahan diri daripada perkara yang kurang baik kepada perkara yang lebih baik, daripada kelalaian kepada ketaatan, serta daripada maksiat kepada amalan yang diredai Allah SWT.
Sebagai seorang Muslim, hijrah diri merupakan satu proses yang perlu dilakukan sepanjang hayat. Setiap manusia tidak terlepas daripada melakukan kesilapan dan dosa.
Oleh itu, Islam mengajar umatnya supaya sentiasa memperbaiki diri dan berusaha menjadi insan yang lebih baik dari semasa ke semasa.
Hijrah diri bukanlah satu perubahan yang berlaku secara mendadak, tetapi ia memerlukan kesungguhan, kesabaran dan istiqamah dalam melaksanakan kebaikan.
Allah SWT menyeru manusia supaya berubah dan memperbaiki keadaan diri mereka. Firman Allah SWT dalam Surah Ar-Ra’d ayat 11: “Sesungguhnya Allah SWT tidak akan mengubah nasib sesuatu kaum sehingga mereka mengubah apa yang ada pada diri mereka sendiri.”
Hijrah diri boleh dilakukan dalam pelbagai aspek kehidupan. Antaranya ialah memperbaiki hubungan dengan Allah SWT melalui peningkatan ibadah seperti solat, membaca al-Quran, berzikir dan berdoa.
Selain itu, hijrah juga melibatkan perubahan akhlak seperti meninggalkan sikap pemarah, sombong, dengki dan suka mengumpat.
Seorang Muslim yang berhijrah akan berusaha membentuk peribadi yang lebih baik, berakhlak mulia serta memberi manfaat kepada orang lain.
Dalam kehidupan moden yang penuh dengan cabaran, hijrah diri menjadi semakin penting. Kemajuan teknologi dan media sosial memberikan banyak manfaat, namun pada masa yang sama boleh membawa kepada perkara yang melalaikan.
Ramai individu menghabiskan masa dengan perkara yang tidak berfaedah sehingga mengabaikan tanggungjawab terhadap agama, keluarga dan masyarakat.
Oleh itu, hijrah diri menuntut seseorang untuk menggunakan masa dengan lebih bijak, memilih pergaulan yang baik serta menjauhi perkara yang boleh merosakkan iman dan akhlak.
Rasulullah SAW telah menjelaskan maksud hijrah yang sebenar melalui sebuah hadis yang diriwayatkan oleh Imam al-Bukhari: “Orang yang berhijrah ialah orang yang meninggalkan apa-apa yang dilarang oleh Allah.” (Hadis Riwayat al-Bukhari)
SETIAP PERBUATAN YANG DILAKUKAN HANYALAH KERANA ALLAH SWT
Selain itu, hijrah diri juga memerlukan niat yang ikhlas. Setiap perubahan yang dilakukan hendaklah bertujuan mendapatkan keredaan Allah SWT dan bukannya untuk dipuji oleh manusia.
Rasulullah SAW bersabda: “Sesungguhnya setiap amalan itu bergantung pada niat, dan sesungguhnya setiap orang akan mendapat apa yang diniatkannya.” (Hadis Riwayat al-Bukhari dan Muslim)
Hijrah diri juga menuntut seseorang untuk sentiasa bermuhasabah atau menilai diri sendiri. Muhasabah membantu seseorang mengenal pasti kelemahan dan kesalahan yang perlu diperbaiki. Dengan muhasabah, seseorang akan lebih mudah menyedari dosa-dosa yang dilakukan dan berusaha untuk bertaubat. Allah SWT sangat menyukai hamba-Nya yang kembali kepada-Nya dengan penuh keinsafan.
Firman Allah SWT dalam Surah Az-Zumar ayat 53: “Wahai hamba-hamba-Ku yang melampaui batas terhadap diri mereka sendiri! Janganlah kamu berputus asa daripada rahmat Allah. Sesungguhnya Allah SWT mengampunkan segala dosa. Sesungguhnya Dialah Yang Maha Pengampun lagi Maha Penyayang.”
Abdul Rahman bin Auf RA: Teladan hijrah, keusahawanan dan kedermawanan dalam Islam
ABDUL Rahman bin Auf merupakan salah seorang sahabat Nabi Muhammad SAW yang terkenal dengan sifat amanah, bijaksana, dermawan dan cekal menghadapi cabaran hidup.
Beliau termasuk dalam golongan As-Sabiqun al-Awwalun, iaitu antara orang terawal yang memeluk Islam. Nama asal beliau ialah Abdul Amr bin Auf, namun selepas memeluk Islam, Rasulullah SAW menukarkan namanya kepada Abdul Rahman bin Auf.
Ketika Islam masih berada pada peringkat awal di Mekah, Abdul Rahman bin Auf menerima dakwah yang disampaikan oleh Abu Bakr al-Siddiq.
Beliau memeluk Islam tanpa ragu-ragu walaupun mengetahui bahawa orang Islam pada ketika itu berdepan pelbagai tekanan dan penyeksaan daripada kaum Quraisy.
Keimanan yang teguh menyebabkan beliau tetap istiqamah bersama Rasulullah SAW walaupun terpaksa menanggung pelbagai kesusahan.
Apabila perintah hijrah ke Madinah dikeluarkan, Abdul Rahman bin Auf meninggalkan segala kekayaan dan hartanya di Mekah. Sebelum hijrah, beliau merupakan seorang pedagang yang berjaya dan memiliki harta yang banyak.
Namun, demi mempertahankan akidah dan agama Islam, beliau sanggup meninggalkan kesenangan tersebut. Pengorbanan ini menunjukkan bahawa kecintaan beliau kepada Allah SWT dan Rasul-Nya mengatasi kecintaan terhadap harta benda dunia.
Setibanya di Madinah, Rasulullah SAW mempersaudarakan beliau dengan seorang sahabat Ansar yang kaya, iaitu Saad bin Rabi’. Saad menawarkan separuh daripada hartanya kepada Abdul Rahman sebagai tanda persaudaraan Islam.
Namun, Abdul Rahman dengan penuh hormat menolak tawaran tersebut dan berkata: “Tunjukkan kepadaku di mana pasar.”
Kata-kata ini menggambarkan sifat berdikari dan semangat kerja keras beliau. Abdul Rahman tidak mahu bergantung kepada bantuan orang lain walaupun berada dalam keadaan serba kekurangan.
Beliau mula berniaga di pasar Madinah dengan modal yang sangat kecil. Berkat usaha, kejujuran dan keberkatan daripada Allah SWT, perniagaannya berkembang dengan pesat sehingga beliau kembali menjadi seorang saudagar yang berjaya.
Walaupun kaya, Abdul Rahman bin Auf tidak pernah lupa tanggungjawabnya terhadap agama dan masyarakat. Beliau terkenal sebagai seorang yang sangat pemurah. Sebahagian besar hartanya dibelanjakan untuk membantu fakir miskin, anak yatim dan perjuangan Islam.
Diriwayatkan bahawa beliau pernah menyumbangkan ratusan ekor unta yang sarat dengan makanan dan barang keperluan kepada penduduk Madinah yang memerlukan bantuan.
Beliau juga terlibat dalam pelbagai peperangan bersama Rasulullah SAW seperti Battle of Badr dan Battle of Uhud.
Dalam peperangan tersebut, beliau menunjukkan keberanian yang luar biasa sehingga mengalami beberapa kecederaan pada tubuhnya. Walaupun begitu, beliau tetap setia mempertahankan Islam sehingga akhir hayat.
Abdul Rahman bin Auf merupakan salah seorang daripada sepuluh sahabat yang dijanjikan syurga oleh Rasulullah SAW. Beliau juga menjadi anggota Majlis Syura yang dilantik oleh Umar ibn al-Khattab untuk memilih khalifah selepas kewafatan beliau.
Kedudukan ini menunjukkan betapa tingginya kepercayaan umat Islam terhadap kebijaksanaan dan integriti Abdul Rahman bin Auf.
Oleh Hanzalah Azman