JUMAAT lalu Mahkamah Agung Amerika Syarikat (AS) membatalkan tarif yang digelar sebagai tarif ‘timbal balas’ oleh Presiden Donald Trump yang menyasarkan hampir semua rakan dagang utama negara itu, sekali gus memberi tamparan besar kepada dasar ekonomi utamanya dan berkemungkinan merumitkan hubungan Washington dengan seluruh dunia.
Mahkamah tertinggi itu dalam keputusan 6-3 memutuskan undang-undang 1977, Akta Kuasa Ekonomi Kecemasan Antarabangsa (IEEPA), tidak memberi kuasa kepada presiden untuk mengenakan tarif secara menyeluruh.
Bagaimanapun, Trump tidak menunjukkan tanda-tanda untuk berundur daripada strategi perdagangan agresifnya.
Sebaliknya, beliau telah memberikan amaran kepada rakan kongsi dagangan AS agar tidak menarik diri daripada perjanjian perdagangan yang telah dirundingkan dan import mereka boleh berdepan tarif yang lebih tinggi jika mereka tidak menghomati rundingan itu (play games) selepas keputusan mahkamah.
Selasa lalu, beliau mendakwa hampir semua negara dan syarikat mahu mengekalkan perjanjian mereka dengan AS.
Trump berkata beliau akan menaikkan tarif global kepada 15 peratus daripada 10 peratus susulan keputusan Mahkamah Agung AS itu yang membatalkan kebanyakan langkah perdagangan yang diperkenalkannya sebelum ini.
Langkah ini dilihat secara meluas sebagai tindakan sementara untuk membuka jalan kepada tarif yang lebih berkekalan, namun dijangka mencetuskan cabaran dan pergolakan lain dalam tempoh terdekat.
Pemulangan kutipan tarif?
Undang-undang yang digunakan Trump bagi tarif ini — Seksyen 122 Akta Perdagangan 1974 — hanya membenarkan duti selama 150 hari melainkan Kongres melanjutkannya.
Trump berkata akan ada siasatan baharu terhadap amalan perdagangan tidak adil di bawah Seksyen 301, satu laluan ke arah duti yang lebih berkekalan.
Jika tarif dianggap tidak sah sepenuhnya, apakah kerajaan AS mungkin perlu memulangkan kutipan kepada syarikat pengimport?
Mahkamah tertinggi tidak menyentuh isu bayaran balik, dan penganalisis berkata perkara ini akan diputuskan oleh mahkamah rendah dalam beberapa bulan akan datang.
Namun, keputusan itu membuka jalan kepada pertarungan panjang bagi mendapatkan bayaran balik tarif, memandangkan duti yang kini dianggap tidak sah itu telah menjana kira-kira AS$133.5 bilion dari Januari 2025 hingga pertengahan Disember.
Kesan kepada Malaysia
Walaupun Malaysia sudah menandatangani perjanjian perdagangan timbal balas dengan AS tahun lalu, Putrajaya belum meratifikasi perjanjian itu.
Malaysia dan AS memeterai perjanjian perdagangan timbal balas semasa Trump ke Kuala Lumpur sempena Sidang Kemuncak Asean tahun lalu. Perjanjian itu mengekalkan tarif 19 peratus ke atas barangan Malaysia, namun produk tertentu menikmati tarif sifar di bawah senarai rakan dagang bersama.
Kementerian Pelaburan, Perdagangan dan Industri (Miti) kini dalam proses menjalankan semakan dan analisis kos-manfaat terhadap perjanjian itu bagi melindungi kepentingan ekonomi serta kedaulatan Malaysia.
Perdana Menteri, Datuk Seri Anwar Ibrahim dilaporkan berkata Kementerian Pelaburan, Perdagangan dan Industri (Miti) akan membentangkan laporan terperinci tarif timbal balik Amerika Syarikat kepada Jemaah Menteri, esok.
Kesan positif sektor eksport
Bagi Malaysia, kesannya lebih kepada peluang dan kestabilan:
1. Eksport lebih stabil
Malaysia ialah pengeksport utama elektrik & elektronik (E&E), semikonduktor, sarung tangan dan produk pembuatan ke AS. Tanpa tarif menyeluruh, kos eksport ke AS kekal kompetitif.
2. Kurang risiko gangguan rantaian bekalan
Syarikat multinasional di Malaysia yang bergantung kepada pasaran AS tidak berdepan lonjakan kos mengejut.
3. Ringgit dan pasaran saham berpotensi lebih kukuh
Ketidaktentuan global yang berkurang biasanya menyokong mata wang dan sentimen pelabur asing.
4. Namun masih ada risiko sektor tertentu
Jika AS masih mengekalkan atau memperkenalkan tarif khusus (contoh keluli, aluminium, teknologi), beberapa industri Malaysia boleh terjejas secara terpilih.
Kesimpulan ringkas
Keputusan mahkamah ini mengurangkan risiko perang dagang besar-besaran.
Untuk Malaysia, ia secara umum positif kerana perdagangan dengan AS menjadi lebih stabil, walaupun risiko tarif sektor tertentu masih wujud.
Secara umum, keputusan mahkamah ini mengurangkan tekanan luaran terhadap ekonomi Malaysia, tetapi hala tuju jangka sederhana masih bergantung kepada dasar perdagangan AS seterusnya.
Kita tunggu dan lihat perkembangan seterusnya termasuk apa keputusan mesyuarat Kabinet di Putrajaya esok.
- Penulis adalah Penasihat Editorial Eksekutif Utusan Sarawak